Obilježen jubilej 500 godina Goraždanske štamparije

02.10.2019.

 

U porti crkve Svetog Georgija u Donjoj Sopotnici sinoć je održana svečana akademija povodom obilježavanja velikog jubileja – 500 godina Goraždanske štamparije. Centralnom manifestacijom kojoj je prethodilo niz drugih u proteklih nekoliko mjeseci, istaknut je značaj srpskog jezika, pisane riječi i kulturne pismenosti ovog kraja.

Njegovo Visokopreosveštenstvo Gospodin Hrizostom, mitropolit dabrobosanski, u svom obraćanju rekao je da je ovogodišnje sabiranje veoma značajno, jer se na ovaj način duhovno obnavljamo u našoj vjeri, te istakao da Donja Sopotnica i Novo Goražde zaslužuju posebno mjesto na kulturnoj mapi srpskog naroda, a poseban status u Republici Srpskoj.

Načelnica opštine Novo Goražde Mila Petković poželjela je dobrodošlicu u kulturnu prestonicu, ukazujući na značaj štampanja prvih ćiriličnih knjiga u drugoj štampariji na Balkanu.
„Misionari se u svojoj misiji nisu zaustavili na jednoj ideji. Preko moćne Venecije uvezli su napredak koji je evo i poslije pet vijekova djelo vrijedno divljenja. Vrijeme je činilo svoje da dijelovi knjiga nestanu i predodređeni velikom silom ostanu kao trajan zalog nama“ naglasila je načelnica.

O Goraždanskoj štampariji, kao kulturološkom i istorijskom fenomenu, govorila je Biljana Samardžić, profesor Filozofskog i Bogoslovskog fakulteta Univerziteta u Istočnom Sarajevu.
„Pola milenijuma je prošlo od kad su braća Ljubavići izučili štamparsku vještinu i štampali Služabnik 1519. godine. Štamparstvo kod Srba pokrenuto je samo 40 godina poslije Gutenbergovog umnožavanja knjige, a 20 godina poslije, pokrenuta je Goraždanska štamparija. Ljubavići su nam u amanet ostavili ćirilične knjige koje su svetionici naše kulturološke baštine i identiteta na ovim prostorima“ istakla je Samardžićeva.

Direktor Sekretarijata za vjere Dragan Davidović rekao je da je Vlada Republike Srpske usvojila projekat dva jubileja – 800 godina autokefalnosti Srpske pravoslavne crkve i 500 godina Goraždanske štamparije.

Profesor Emir Kusturica istakao je da se obilježava nešto što je obilježilo srpsku kulturu, nešto što se zove trijumf hrišćanske kulture, te naglasio da mi ostajemo jedni od rijetkih, koji svoju kulturu njegujemo uprkos svim izazovima.

Svečanoj akademiji prisustvovali su načelnici opština Višegrad, Rogatica, Čajniče i Mrkonjić Grad, zamjenik načelnika Rudo, gradonačelnici Užica i Kraljeva i ministar u Vladi BPK Goražde, kao i mnogi drugi predstavnici društvenog i kulturnog života.
U kulturno-umjetničkom programu učestvovali su SPD „Sloga“ iz Sarajeva, vokalni ansambl „Isidor Bajić“, Braća Teofilović i glumac Slobodan Ljubičić iz Užica.

Organizatori svečane akademije su opština Novo Goražde i Organizacioni Odbor za obilježavanje jubileja, pod pokroviteljstvom Vlade Republike Srpske.

Goraždanska štamparija bila je prva štamparija na prostorima današnje Bosne i Hercegovine, a druga na Balkanu. Štamparija je u Donjoj Sopotnici radila od 1519. do 1523. godine, i u tom periodu objavljene su tri knjige bogoslužbenog karaktera: Liturgija (Služabnik) 1519. Psaltir s posledovanjem 1521. i Molitvenik (Trebnik) 1523. godine.